นำเสนอเรื่องราวของกะเทยฯอย่างไรให้สร้างสรรค์
Last Updated on Sunday, 09 October 2011 Written by Administrator Sunday, 09 October 2011
 |
ปี 2549 มูลนิธิสร้างความเข้าใจเรื่องสุขภาพผู้หญิง (สคส.) ร่วมกับ สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย เป็นคณะทำงานพัฒนาแนวทางเสนอข่าวประเด็นผู้หญิง โดยมีกิจกรรมจัดประชุมเพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์การทำงาน และการเสนอข่าวของสื่อมวลชน ระหว่างนักหนังสือพิมพ์ กับ สคส.ในประเด็นเรื่องเพศ จนเราได้ “แนวทางการนำเสนอข่าวเรื่องเพศ” ออกมา เพื่อเสนอต่อสื่อมวลชน นักข่าวในการเสนอข่าว หรือสื่อสารเรื่องเพศสู่สาธารณะอย่างไรไม่ให้ตอกย้ำอคติ มายาคติด้วยตระหนักว่า เรื่องเพศในสังคมไทยเป็นเรื่องที่ละเอียดอ่อน เจือปนไปกับทัศนคติ สามารถสร้างความเข้าใจผิดได้ง่าย
มุมมองการนำเสนอประเด็น/เรื่องราวของกะเทย คนรักเพศเดียวกันในสื่อ ปัจจุบันเป็นอย่างไร?- ยังตอกย้ำว่าชีวิตของกะเทย หลีกหนีไม่พ้น เรื่องชิงรักหักสวาท การละเมิดทางเพศ ความรุนแรง และรักสามเส้า
- ตอกย้ำว่ากะเทย คือกลุ่มคนที่แปลกประหลาด ผิดปกติ ยังเลือกใช้คำที่สื่อให้เห็นกิริยาอาการเสียงดัง และอลหม่าน เป็นกลุ่มคนที่รักสนุก ไม่ทำตามกฎ และยังตอกย้ำว่า การกลับมาเป็นคน “ปกติ” เป็นการกลับตัวกลับใจมาสู่สังคม
- ตอกย้ำว่ากะเทย เป็นกลุ่มที่เรียกร้องสิทธิ ชอบเรียกร้องการยอมรับจากสังคม รวมถึงการใช้น้ำเสียงทำนองว่า ชอบเรียกร้องเรื่องส่วนตัว เป็นเรื่องเล็กน้อย ไม่สำคัญ การเสนอประเด็นสิทธิ์จึงถูกจัดลำดับความสำคัญเป็นรอง แต่ไปเน้นเสนอเรื่องบุคลิกภาพหรือภาพลักษณ์ของกะเทย ให้โดดเด่นอยู่เสมอ
ผลกระทบที่ติดตามมาจากมุมมองของการนำเสนอข่าว
ภาพเหมารวมตายตัวต่อกะเทย คนรักเพศเดียวกัน ทำให้คนจำนวนมากในสังคมรู้สึกว่า กะเทย เป็นตัวตลก น่ารังเกียจ และ น่ากลัว ไม่ควรเข้าใกล้หรือคบหา ส่งผลให้กะเทย ถูกรังเกียจ กีดกันและถูกเลือกปฏิบัติในหลายๆ เรื่อง อาทิ ถูกเลือกปฏิบัติและกีดกันด้านอาชีพ ปี 2542 มีการห้ามกลุ่มกะเทย คนรักเพศเดียวกันออกรายการโทรทัศน์ ด้วยเหตุผลว่าจะเป็นตัวอย่างที่ไม่ดีแก่เยาวชน เป็นต้น
เสนอเรื่องราวของกะเทย คนรักเพศเดียวกันให้สร้างสรรค์ ทำได้....
- รู้เท่าทัน “พลัง” ของภาษา: ภาษาที่ใช้มีความสำคัญทั้งเชิงการให้คุณค่าและการตัดสิน หลีกเลี่ยงการเสนอภาพตายตัวต่อกะเทย หลีกเลี่ยงการใช้คำที่เน้นว่ากะเทย คนรักเพศเดียวกันเป็นตัวตลก หรือเป็นคนที่มีอารมณ์รุนแรง หลีกเลี่ยงการตีความตามความเข้าใจของตนเอง
- นำเสนอให้เห็นมิติของชีวิตที่หลากหลายของกะเทย มากกว่าตัวตลก ผิดปกติ เพื่อสร้างความเข้าใจความเป็นมนุษย์ นำเสนอชีวิตของกะเทย ในมิติที่หลายหลาย ไม่มุ่งเน้นนำเสนอแต่มิติชีวิตทางเพศเพียงด้านเดียว เพราะในชีวิตจริง กะเทย จำนวนมาก ทำงาน มีชื่อเสียงและทำคุณประโยชน์แก่สังคม ควรค่าแก่การนำเสนอเป็นตัวอย่างสู่สังคมเช่นกัน
- ใช้มิติสิทธิมนุษยชนในการนำเสนอเรื่องราวของกะเทย คนรักเพศเดียวกัน โดยสามารถสัมภาษณ์แหล่งข่าว แหล่งข้อมูลเพิ่มเติมให้หลากหลายกว่าธรรมเนียมปฏิบัติเดิมๆ ที่นิยมกัน อาทิ เลี่ยงการสัมภาษณ์ที่ทำให้ความเห็นว่า กะเทย เป็นความผิดปกติของพัฒนาการทางเพศ เพิ่มมิติการสัมภาษณ์มุมมองของนักวิชาการ นักกิจกรรมที่มีสะท้อนมุมมองสิทธิมนุษยชนของ กะเทย คนรักเพศเดียวกัน
การทลายมายาคติเป็นภาระกิจสำคัญที่จะสร้างความเข้าใจต่อสังคมว่ารูปแบบวิถีชีวิตทางเพศของผู้คนนั้นมีความแตกต่างหลากหลาย และกะเทย คนรักเพศเดียวกัน เป็นส่วนหนึ่งของผู้ที่ทำประโยชน์ให้แก่สังคมมาโดยตลอด ดังนั้น การแก้ไขความเข้าใจผิดเป็นเรื่องที่ต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วนในสังคม โดยเฉพาะอย่างยิ่ง สถาบันสื่อมวลชนต้องร่วมกันสร้างฐานคิดใหม่ในการนำเสนอเรื่องเพศให้หลุดจากกรอบเดิมๆ เพื่อทำหน้าที่สะท้อนภาพวิถีชีวิตที่มีความแตกต่างหลากหลายในสังคมได้อย่างเป็นจริง
