เสวนาเรื่อง“สิทธิมนุษยชนของผู้มีร่างกายไม่สอดคล้องกับเพศกำเนิดชายประเด็นการพิจารณา ร่างแก้ไขกฎกระทรวงกลาโหม กรณี บันทึกผลการตรวจเลือกทหารกองเกิน(เอกสาร สด.43)”

โครงการเสวนา เรื่อง “สิทธิมนุษยชนของผู้มีร่างกายไม่สอดคล้องกับเพศกำเนิดชาย ประเด็นการพิจารณาร่างแก้ไขกฎกระทรวงกลาโหม กรณี บันทึกผลการตรวจเลือกทหารกองเกิน(เอกสาร สด.43)”

หลักการและเหตุผล
บุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศในกลุ่มที่มีเพศสรีระเป็นชายและดำเนินวิถีชีวิตเป็นหญิง คือ ได้ทำการผ่าตัดเปลี่ยนเพศ หรือผ่าตัดศัลยกรรมหน้าอก เมื่อไปเข้ารับการตรวจเลือกทหารกองเกิน เพื่อเข้ารับราชการทหารกองประจำการ (ทหารเกณฑ์) จะได้รับเอกสารบันทึกผลการตรวจเลือก (เอกสาร สด. 43) ระบุว่าเป็นบุคคลจำพวกที่ 4 (1.1) คือ โรคจิต หรือ โรคจิตถาวร หรือ โรคจิตที่มีจิตใจเป็นหญิง เป็นต้น

บันทึกผลการตรวจเลือกทหารกองเกินเข้ารับราชการทหารกองประจำการ (เอกสาร สด. 43) ดังกล่าว ส่งผลต่อการดำเนินชีวิตของบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศ เนื่องจากบุคคลที่ได้รับเอกสาร สด. 43 ระบุว่าเป็น “โรคจิต” มีสถานะเป็นบุคคลเสมือนไร้ความสามารถ อาจถูกโต้แย้งสิทธิในการทำนิติกรรม สัญญา ส่งผลกระทบต่อการใช้สิทธิเสรีภาพตามกฎหมาย

กลุ่มบุคคลซึ่งได้รับผลกระทบจาก เอกสาร สด. 43 ได้ร้องเรียนต่อหน่วยบัญชาการกำลังสำรองกระทรวงกลาโหม ต่อมาหน่วยงานดังกล่าวได้ดำเนินการศึกษาตรวจสอบระเบียบกฎหมายที่เกี่ยวข้องเพื่อปรับปรุงแก้ไขระเบียบการตรวจเลือกและบันทึกผลการตรวจเลือกทหารกองเกิน (เอกสาร สด. 43)  ให้คำนึงถึงผลกระทบต่อสิทธิเสรีภาพตามกฎหมายของบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศ

จากเหตุการณ์ดังกล่าว กระทรวงกลาโหมได้เสนอให้แก้ไขกฎกระทรวงกลาโหม ที่ออกตามความ ในพระราชบัญญัติรับราชการทหาร พ.ศ. 2497 คือ ร่างกฎกระทรวงฯ ที่แก้ไขเพิ่มเติม กฎกระทรวงฉบับที่ 37 (พ.ศ. 2516) ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวงฉบับที่ 47 (พ.ศ. 2518) ซึ่งขอเพิ่มเติมข้อ (12) ความผิดปกติอื่นๆของคนจำพวกที่ 2 ว่า “มีร่างกายที่ผิดปกติอันเนื่องมาจากความผิดปกติในการรับรู้หรือการยอมรับเพศทางร่างกายของตน” (Gender Identity Disorder)

แม้ว่ากระทรวงกลาโหมได้ดำเนินการเสนอแก้ไขกฎกระทรวงที่ส่งผลกระทบต่อบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศดังกล่าวแล้ว แต่ถ้อยคำที่แก้ไขในร่างกฎกระทรวงยังสะท้อนให้เห็นว่ากลุ่มบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศเป็น “บุคคลที่ผิดปกติ” ในการรับรู้เพศหรือการยอมรับเพศทางร่างกายของตน ถ้อยคำที่เสนอให้มีการแก้ไขในร่างกฎกระทรวงกลาโหมดังกล่าว ยังส่งผลกระทบต่อสิทธิเสรีภาพของบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศ

ต่อมา เครือข่ายความหลากหลายทางเพศ และ มูลนิธิธีรนาถ กาญจนอักษร ได้จัดประชุมระดมความคิดเห็นจากผู้ได้รับผลกระทบจากเอกสาร สด.43 ร่วมกับนักกฎหมาย นักวิชาการ นักสิทธิมนุษยชน ได้ข้อสรุปเพื่อจัดทำข้อเสนอในการกำหนดถ้อยคำแก้ไขร่างกฎกระทรวงกลาโหมว่า “"เป็นผู้มีร่างกายไม่สอดคล้องกับเพศกำเนิดชาย” แทนถ้อยคำดิม “ มีร่างกายที่ผิดปกติอันเนื่องมาจากความผิดปกติในการรับรู้หรือการยอมรับเพศทางร่างกายของตน”

เครือข่ายความหลากหลายทางเพศและมูลนิธิธีรนาถ กาญจนอักษร ได้เสนอถ้อยคำแก้ไขร่างกฎกระทรวงกลาโหมว่า “มีร่างกายไม่สอดคล้องกับเพศกำเนิดชาย” ผ่านคณะกรรมาธิการการทหาร สภาผู้แทนราษฎรและคณะกรรมาธิการกิจการเด็ก เยาวชน สตรี ผู้สูงอายุและผู้พิการ สภาผู้แทนราษฎร เพื่อขอให้พิจารณานำข้อเสนอถ้อยคำจากเครือข่ายฯ เสนอต่อกระทรวงกลาโหมและคณะรัฐมนตรี พิจารณาทบทวนร่างกฎกระทรวงกลาโหมที่ส่งผลกระทบต่อสิทธิเสรีภาพของประชาชน ขณะนี้อยู่ระหว่างการพิจารณาของกระทรวงกลาโหม

มูลนิธิธีรนาถ กาญจนอักษร และ เครือข่ายความหลากหลายทางเพศ ตระหนักถึงสิทธิมนุษยชนของบุคคลที่ได้รับผลกระทบจากเอกสาร สด.43 และการมีส่วนร่วมติดตามความคืบหน้าในการดำเนินการพิจารณาแก้ไขร่างกฎกระทรวงกลาโหม จึงได้ร่วมกันจัดเสวนาเรื่อง“สิทธิมนุษยชนของผู้มีร่างกายไม่สอดคล้องกับเพศกำเนิดชายประเด็นการพิจารณาร่างแก้ไขกฎกระทรวงกลาโหม กรณี บันทึกผลการตรวจเลือกทหารกองเกิน(เอกสาร สด.43)”  ขึ้นในวันจันทร์ 22 พฤศจิกายน  2553 เวลา 13.00-17.00 น. ณ ห้องบรรยาย 101  ชั้น 1 คณะเศรษฐศาตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

วัตถุประสงค์
1.เพื่อนำข้อเสนอถ้อยคำ “เป็นผู้มีร่างกายไม่สอดคล้องกับเพศกำเนิดชาย” เสนอแก้ไขร่างกฎกระทรวงกลาโหม กรณีบันทึกผลการตรวจเลือกทหารกองเกิน(สด.43) เผยแพร่สร้างความเข้าใจกับผู้ได้รับผลกกระทบจากเอกสาร สด.43 และผู้ปฏิบัติงานภาครัฐ ภาคเอกชนที่มีบทบาทหน้าที่เกี่ยวข้องกับสิทธิมนุษยชนของบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศ
2.เพื่อเผยแพร่ข้อมูลความรู้ด้านสุขภาวะทางเพศและสิทธิมนุษยชนกับหน่วยงานที่มีหน้าที่แก้ไขกฎกระทรวงกลาโหมและหน่วยงานที่มีหน้าที่บังคับใช้กฎหมาย ในการเยียวยาช่วยเหลือคุ้มครองสิทธิมนุษยชนของผู้ได้รับผลกระทบจากเอกสาร สด.43
3.เพื่อติดตามความคืบหน้าในการพิจารณาถ้อยคำที่เสนอให้แก้ไขกฎกระทรวงกลาโหม กรณีบันทึกผลการตรวจเลือกทหารกองเกิน(สด.43)

จำนวนผู้เข้าร่วม 80 คนประกอบด้วย
-นักวิชาการ
-นักกฏหมาย
-ผู้แทนองค์กรภาครัฐ
-ผู้แทนองค์กรภาคประชาสังคม
-ผู้ปฏิบัติงานด้านส่งเสริมคุ้มครองสิทธิมนุษยชน
-กลุ่มบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศ
-สื่อมวลชน

สถานที่
ห้อง 101 ชั้น 1 คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาตร์ (เข้าท่าประตูท่าพระอาทิตย์)

ผลที่คาดว่าจะได้รับ
1.ผู้ได้รับผลกระทบจากเอกสาร สด.43 และผู้ปฏิบัติงานภาครัฐ ภาคเอกชนที่เกี่ยวข้องกับสิทธิมนุษยชนของบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศ ได้ทราบข้อมูลความรู้หลักการด้านสุขภาวะทางเพศและสิทธิมนุษยชนที่นำมาใช้ประกอบการพิจารณากำหนดถ้อยคำว่า “เป็นผู้มีร่างกายไม่สอดคล้องกับเพศกำเนิดชาย” ที่เสนอให้แก้ไขร่างกฎกระทรวงกลาโหม
2.หน่วยงานที่มีหน้าที่บังคับใช้กฎหมาย และหน่วยงานที่มีหน้าที่แก้ไขปรับปรุงกฎกระทรวงกลาโหมได้รับทราบข้อมูลด้านสุขภาวะทางเพศ สิทธิมนุษยชนของผู้ได้รับผลกระทบจากเอกสาร สด.43
3.ผู้ได้รับผลกระทบจากเอกสาร สด.43 และผู้ปฏิบัติงานด้านสิทธิมนุษยชนของบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศได้ทราบความคืบหน้าในการแก้ไขกฎกระทรวงกลาโหม

สนับสนุนโดย สมาคมฟ้าสีรุ้งแห่งประเทศไทย

หน่วยงานที่รับผิดชอบโดย
-มูลนิธิธีรนาถ กาญจนอักษร
-เครือข่ายความหลากหลายทางเพศ

คณะทำงาน
จันทร์จิรา บุญประเสริฐ
ฉันทลักษณ์ รักษาอยู่
ดนัย ลินจงรัตน์
พงศธร  จันทร์เลื่อน
ไพศาล ลิขิตปรีชากุล
เจษฎา แต้สมบัติ
ปาณิสรา สกุลพิชัยรัตน์
เครือข่ายความหลากหลายทางเพศ
ที่ปรึกษา    นัยนา สุภาพึ่ง

สถานที่ติดต่อ
มูลนิธิธีรนาถ กาญจนอักษร 4 ซอยเพชรเกษม 24 ถนนเพชรเกษม แขวงปากคลอง
ภาษีเจริญ เขตภาษีเจริญ กทม.โทร./โทรสาร. 02  868-4344  มือถือ 089 510-8188 (นัยนา สุภาพึ่ง) 081 423-6896(จันทร์จิรา บุญประเสริฐ)
Email : This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it